Kısa cevap
Adak kurbanı, “şu işim olursa kurban keseceğim” diyerek Allah'a söz veren kişinin, isteği gerçekleştiğinde kesmesi gereken kurbandır; yerine getirilmesi vaciptir. Akika, çocuğun doğumuna şükür için kesilen kurbandır ve zorunlu değildir. İkisi de yılın her günü kesilebilir.
Adak kurbanı
Adak, kişinin dinen yükümlü olmadığı bir ibadeti kendine borç kılmasıdır. Bir şarta bağlanmışsa (“hastam iyileşirse” gibi) şart gerçekleştiğinde yerine getirilmesi gerekir; şartsız adanmışsa uygun olan ilk fırsatta kesilir. Belirli bir gün şartı yoktur, ama geciktirilmemesi tavsiye edilir.
Adak kurbanının etinden adayan kişi, eşi, annesi, babası, dedeleri, nineleri, çocukları ve torunları yiyemez; zengin kimselere de verilmez. Etin tamamı ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
Akika kurbanı
Akika, çocuk nimetine şükür olarak kesilir. Doğumdan ergenlik çağına kadar kesilebilir; doğumun yedinci gününde kesilmesi daha faziletli görülmüştür. Hanefî mezhebine göre mubah ya da menduptur, diğer mezheplere göre sünnettir.
Akika kurbanının etinden çocuğun ailesi dâhil herkes yiyebilir; ihtiyaç sahiplerine de dağıtılabilir.
Şükür kurbanı
Bir nimete kavuşan ya da bir sıkıntıdan kurtulan kişinin, Allah'a şükür niyetiyle kestirdiği nafile kurbandır. Zorunlu değildir ve etinden herkes yiyebilir.
Hangi hayvan kesilir
Adak, akika ve şükür kurbanlarında da kurbanlık hayvanın şartları aranır: koyun, keçi ya da büyükbaş hayvan hissesi. Adak sırasında belirli bir hayvan türü söylenmişse o tür kesilir.
Vekâletle kestirmek
Bu kurbanlar da vekâlet verilerek kestirilebilir. Bağış sırasında kurbanın türünü seçer, kimin adına kesileceğini yazar ve vekâlet verirsiniz; kesim sonrası size bildirilir.
Sık sorulanlar
Adak kurbanı yerine para verilebilir mi?
Hayır. Kurban adayan kişi kurban keserek adağını yerine getirir; bedelini vermek adağın yerini tutmaz.
Akikada kız ve erkek çocuk için fark var mı?
Hanefî mezhebine göre her çocuk için bir kurban yeterlidir. Bazı mezheplerde erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir kurban kesilmesi tavsiye edilir.
Adak kurbanının etinden yersem ne olur?
Adayan kişi ya da yiyemeyecek yakınları etten yemişse, yediği miktarın bedelini yoksullara verir.